Sicilya Açıklarında 500 Amfora Taşıyan Roma Batığı Bulundu

İtalya’nın Sicilya Adası açıklarında yaklaşık 2.100 yıllık bir Roma ticaret gemisinin batığı ortaya çıkarıldı. Mazara del Vallo kıyılarından yaklaşık üç mil açıkta bulunan batığın çevresinde, büyük bölümü şarap taşımacılığında kullanılan Dressel 1A tipi yüzlerce amfora tespit edildi.

Batık yaklaşık 46 metre derinlikte bulunuyor. Uluslararası haber kaynaklarına göre geminin yaklaşık 21 metre uzunluğunda ve 6 metre genişliğinde olduğu, çevresindeki yük alanında ise yaklaşık 500 amforanın bulunduğu tahmin ediliyor.

İtalya Kültür Bakanlığı, keşfi son yılların en önemli sualtı arkeolojisi buluntularından biri olarak değerlendiriyor. Araştırmacılar şimdi geminin kesin tarihini, taşıdığı yükün kökenini ve antik Akdeniz’de izlediği ticaret rotasını belirlemeye çalışacak.

Batık 46 Metre Derinlikte Bulundu

Roma dönemine ait olduğu düşünülen gemi batığı, Sicilya’nın güneybatısındaki Mazara del Vallo kıyılarından yaklaşık üç mil açıkta ve deniz yüzeyinin 46 metre altında tespit edildi.

Keşfin ardından Palermo Carabinieri Kültürel Mirası Koruma Birimi, Sicilya Bölgesi Deniz Müfettişliği ve Messina Carabinieri Sualtı Birimi bölgede ortak inceleme gerçekleştirdi.

İtalya Kültür Bakanlığı’nın açıklamasına göre incelemeler, özel kişilerden gelen bir ihbarın ardından başlatıldı. Bölgeye ulaşan uzman ekipler batığın yanı sıra geniş bir alana yayılan amforaları ve gemiye ait diğer parçaları belgeledi.

Yaklaşık 500 Amfora Tespit Edildi

Batığın çevresinde yüzlerce antik amfora bulunuyor. Uluslararası haber kaynaklarında yükün yaklaşık 500 amforadan oluştuğu belirtilirken İtalya Kültür Bakanlığı resmi açıklamasında kesin sayı vermeden yüzlerce amforanın deniz tabanında bulunduğunu bildirdi.

Amforaların büyük bölümü Dressel 1A olarak bilinen tipe ait. Özellikle MÖ 2. ve 1. yüzyıllarda Akdeniz ticaretinde yaygın biçimde kullanılan bu büyük seramik kaplar, başta şarap olmak üzere çeşitli ürünlerin gemilerle taşınmasında kullanılıyordu.

Batıkta ayrıca iki kurşun çapa sapı ve yine kurşundan yapılmış başka bir yapı parçası da tespit edildi. Bu parçalar, geminin yapısı ve donanımı hakkında araştırmacılara ek bilgiler sağlayabilir.

Batık Yaklaşık 2.100 Yıllık

İlk değerlendirmelere göre gemi MÖ 2. yüzyıl ile MÖ 1. yüzyıl arasına tarihlendiriliyor. Bu dönem, Roma Cumhuriyeti’nin Akdeniz’de siyasi ve ekonomik etkisini hızla genişlettiği yüzyıllara karşılık geliyor.

Dolayısıyla geminin yaklaşık 2.100 yıl önce Akdeniz’de ticari bir sefer sırasında battığı düşünülüyor. Ancak batığın kesin tarihi, nereden yola çıktığı ve hangi limana ulaşmaya çalıştığı henüz bilinmiyor.

Amforaların üretim merkezlerinin ve içlerinde kalmış olabilecek organik izlerin incelenmesi, geminin taşıdığı ürünlerin yanı sıra ticaret rotasının belirlenmesine de yardımcı olabilir.

Dressel 1A Amforaları Neden Önemli?

Dressel 1A, Roma dönemindeki deniz ticaretinin araştırılmasında arkeologların sık karşılaştığı amfora tiplerinden biridir. Uzun gövdeleri, dar boyunları ve iki kulplu yapılarıyla tanınan bu kaplar özellikle İtalya’dan Akdeniz’in farklı bölgelerine yapılan şarap ticaretiyle ilişkilendirilir.

Amforaların biçimleri ve üretim özellikleri zaman içinde değiştiği için arkeologlar bu kapları batıkların tarihlendirilmesinde de kullanabiliyor. Aynı tipten yüzlerce amforanın bir arada bulunması, geminin ticari yükünün niteliğini ve dönemin deniz ticaretinin ölçeğini anlamak açısından önemli bir veri oluşturuyor.

Sicilya açıklarında bulunan batıkta Dressel 1A amforalarının yoğunlukta olması, geminin şarap ticaretiyle ilişkili bir güzergah üzerinde yolculuk yaptığı ihtimalini güçlendiriyor. Kesin sonuçlar ise bilimsel incelemelerin ardından ortaya çıkacak.

Akdeniz Ticaret Rotalarına Işık Tutabilir

Antik dönemde Akdeniz, yalnızca siyasi ve askeri hareketliliğin değil, son derece yoğun bir ticaret ağının da merkezindeydi. Şarap, zeytinyağı, tahıl ve farklı hammaddeler büyük ticaret gemileriyle limanlar arasında taşınıyordu.

Sicilya ise Akdeniz’in merkezindeki konumu nedeniyle İtalya, Kuzey Afrika, İber Yarımadası ve Doğu Akdeniz arasındaki deniz rotalarında stratejik bir noktada bulunuyordu.

Mazara del Vallo açıklarındaki batığın yükü, gemi yapısı ve çevresindeki arkeolojik buluntular birlikte incelendiğinde Roma Cumhuriyeti dönemindeki ticaret bağlantılarının nasıl işlediğine ilişkin yeni bilgiler elde edilebilir.

Gemi Deniz Tabanında Büyük Ölçüde Korunuyor

Batığın bulunduğu alanda çok sayıda amforanın halen deniz tabanında toplu halde bulunması, geminin yükünün önemli bölümünün dağılımının incelenebilmesine imkan sağlıyor.

Bir batıkta yükün konumu, kapların nasıl istiflendiği ve geminin hangi bölümünde bulunduğu, antik gemicilik tekniklerinin anlaşılması açısından en az eserlerin kendisi kadar önemli olabilir.

Bu nedenle arkeologların ilk amacı eserleri hızla denizden çıkarmak değil, batığın mevcut durumunu ayrıntılı biçimde belgelemek ve arkeolojik bağlamını korumak olacak.

Sualtı Araştırmaları Devam Edecek

Sicilya Bölgesi Deniz Müfettişliği, batığın bulunduğu alanda yeni belgeleme ve bilimsel araştırmalar gerçekleştirecek. Çalışmalar sırasında geminin yapısı, amforaların dağılımı ve deniz tabanındaki diğer arkeolojik kalıntılar ayrıntılı biçimde incelenecek.

Araştırmaların bir diğer amacı da sualtı arkeolojik alanının korunması için gerekli önlemleri belirlemek. Batıkların kontrolsüz müdahalelerden ve eser kaçakçılığından korunması, sualtı kültürel mirasının sürdürülebilir biçimde araştırılabilmesi açısından önem taşıyor.

İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli, Mazara del Vallo batığının Akdeniz’i tarih boyunca bir uygarlıklar kavşağı haline getiren insanlar, ticaret rotaları ve alışveriş ağları hakkında önemli bilgiler sunduğunu belirtti.

Sicilya Suları Sualtı Arkeolojisi Açısından Zengin

Sicilya’nın çevresindeki denizler, adanın antik Akdeniz ticaret yollarının merkezinde bulunması nedeniyle çok sayıda gemi batığına ve sualtı arkeolojik alanına ev sahipliği yapıyor.

Fenikelilerden Yunanlara ve Romalılara kadar farklı uygarlıkların kullandığı deniz yolları Sicilya çevresinden geçiyordu. Bu yoğun deniz trafiği, yüzyıllar boyunca batan ticaret ve askeri gemilerden oluşan geniş bir sualtı kültürel mirası bıraktı.

Mazara del Vallo açıklarında bulunan yaklaşık 2.100 yıllık Roma gemisi de bu mirasın en yeni örneklerinden biri. Yaklaşık 500 amforadan oluştuğu tahmin edilen yükün ayrıntılı biçimde incelenmesi, Roma dönemindeki ticaret ve denizcilik hakkında yeni bilgiler sağlayabilir.