Aachen Katedrali, Almanya’nın Aachen kentinde bulunan bir Katolik kilisesi ve Aachen Piskoposluğu’nun katedralidir. Avrupa’nın en eski katedral yapılarından biri olup, 814 yılında oraya gömülen İmparator Charlemagne’nin Aachen Sarayı’nın kraliyet şapeli olarak inşa edilmiştir.

Sekizgen bazilikası ve kubbesiyle bu palatin şapelinin inşası, İmparator Şarlman döneminde yaklaşık 790-800 yıllarında başladı. Başlangıçta Kutsal Roma İmparatorluğu’nun Doğu kesimindeki kiliselerden esinlenerek yapılmıştı ve Orta Çağ’da görkemli bir şekilde genişletilmişti. Batı Almanya’da bulunan Aachen Katedrali’nin çekirdeğini oluşturan, İmparator Şarlman’ın kendi Palatine Şapeli’dir. Şapelin 793 ile 813 yılları arasında inşa edilmesi, Batı’nın birleşmesini ve Şarlman’ın himayesinde manevi ve politik canlanmasını sembolize eder. Başlangıçta Kutsal Roma İmparatorluğu’nun doğu kesimindeki kiliselerden esinlenen sekizgen çekirdek, Orta Çağ’da görkemli bir şekilde genişletilmiştir. 814 yılında Şarlman buraya gömülmüştür.

Şarlman, birinci yüzyıldan beri bir spa hizmeti veren Frank kraliyet arazisi Aachen’ı en sevdiği mesken yaptı. İmparatorluk Sarayı bölgesinin ana binaları Taç Giyme Salonu (aula regia – bugünün Belediye Binası’nda yer alır) ve Saray Şapeli – şimdiki Aachen Katedrali idi. Palatine Şapeli, bir koridor ve üstünde tribünlerle çevrili ve bir kubbeyle örtülü sekizgen bir zemin planına dayanmaktadır. İmparator sunağa bakan galeride oturuyordu; Karolenj taş tahtı, Orta Çağ’dan 1531’e kadar Alman Ulusu’nun Kutsal Roma İmparatorluğu krallarının taç giyme koltuğuydu. Şapelin kendisi, ayırt edici yapısıyla daha sonraki eklemelerden kolayca tanınabilir. Batı tarafındaki bir atriyum ve bir revak imparatorluk dairelerine açılıyordu. Gotik koro ve Orta Çağ boyunca eklenen bir dizi şapel, katedralin karakteristik özelliklerini oluşturan bileşik özellik dizisini oluşturdu.

İç mekan alt katta sekiz geniş sütun üzerine oturtulmuş yuvarlak kemerlerle, üst katta ise sekiz Karolenj bronz kapısı olan bir galeriyle vurgulanmıştır. Yüksek kubbe, tamburun üzerindeki sekiz açık kemerli pencereden ışık toplar; başlangıçta tamamen, mor cübbeli ve Kıyamet Yaşlıları tarafından çevrelenmiş Tahtta İsa’yı tasvir eden büyük bir mozaikle kaplıydı. Günümüzdeki mozaik 1880/1881 yılına dayanmaktadır. Şapelin iç kısmı, Charlemagne’nin muhtemelen Roma ve Ravenna’dan getirilmesini emrettiği antika sütunlarla süslenmiştir. Daha sonraki eklemelere rağmen, Palatine Şapeli homojen bir çekirdek oluşturmaktadır.

Aachen’daki Katedral Hazinesi, Kuzey Avrupa’nın en önemli kilise hazinelerinden biri olarak kabul edilir; envanterdeki en önemli parçalar arasında, altından yapılmış ve değerli taşlarla kakılmış Lothar Haçı (yaklaşık MS 1000), işlemeli incilerle kaplı koyu mavi kadife şasuble, gümüş ve altından yapılmış Şarlman’ın bir emanet büstü ve bir zamanlar Şarlman’ın bedeninin bulunduğu, Proserpine’nin Kaçırılması kabartmasıyla süslenmiş mermer bir lahit yer alır.