{"id":67,"date":"2025-01-04T11:41:01","date_gmt":"2025-01-04T08:41:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/?p=67"},"modified":"2025-03-20T20:55:48","modified_gmt":"2025-03-20T17:55:48","slug":"urdun-vadisinde-hasmon-paralari-bulundu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/urdun-vadisinde-hasmon-paralari-bulundu\/","title":{"rendered":"\u00dcrd\u00fcn Vadisi&#8217;nde Hasmon Paralar\u0131 Bulundu!"},"content":{"rendered":"<p>Hayfa \u00dcniversitesi Zinman Arkeoloji Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;nden Shay Bar liderli\u011findeki bir grup arkeolog, \u00dcrd\u00fcn Vadisi&#8217;nde, Eriha&#8217;n\u0131n kuzeyindeki Alexandrion Kalesi yak\u0131n\u0131nda yap\u0131lan kaz\u0131 s\u0131ras\u0131nda son derece nadir 160 madeni para bularak ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir arkeolojik ke\u015fif yapt\u0131.<\/p>\n<p>Uzmanlar par\u00e7alar\u0131 Hasmon d\u00f6nemine (M\u00d6 80\/79) tarihlendirdiler. Bunlar, Sarbata olarak da adland\u0131r\u0131lan, kaleye giden ana yol \u00fczerindeki eski bir ara noktada bulundu.<\/p>\n<p>Sikkelerin, Hasmonlu Simon&#8217;un torunu ve Seleukos \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;na kar\u015f\u0131 Maccabean \u0130syan\u0131&#8217;n\u0131n lideri Judah Maccabee&#8217;nin torunu Kral Alexander Janeus&#8217;un saltanat\u0131na ait oldu\u011fu belirlendi.<\/p>\n<p>Bar buluntularla ilgili olarak &#8220;Bunun \u00f6zel bir ke\u015fif oldu\u011funu ilk andan itibaren biliyorduk. Bu paralar\u0131n bize sundu\u011fu zamansal hassasiyet, di\u011fer ke\u015fiflerle birlikte paha bi\u00e7ilemez&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Ekibin bir di\u011fer \u00fcyesi Yoav Farhi, Hanuka&#8217;n\u0131n Makabilerin zaferini ve Kud\u00fcs&#8217;teki Tap\u0131na\u011f\u0131n yeniden adanmas\u0131n\u0131 kutlamas\u0131 nedeniyle, ke\u015ffin \u00f6zel bir k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flamla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu ekledi.<\/p>\n<p>Ha\u015fmonayim d\u00f6nemine ait nadir sikkeler, \u00dcrd\u00fcn Vadisi&#8217;nde, o zamanlar Bat\u0131 \u015eeria&#8217;da bulunan ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Eriha olarak bilinen \u0130skenderiye Kalesi&#8217;ne (Sarbata olarak da bilinir) \u00e7\u0131kan Nahal Tirzah boyunca uzanan ana yol \u00fczerinde, bir yol kenar\u0131 istasyonu oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen yerde yap\u0131lan arkeolojik kaz\u0131da ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Ke\u015ffedilen hazine, hepsi \u0130branice ad\u0131 Jonathan olan Kral Alexander Yanai&#8217;ye ait olan yakla\u015f\u0131k 160 sikke i\u00e7eriyor. Alexander Yanai M\u00d6 104-76 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc. <\/p>\n<p>Ha\u015fmonayl\u0131 \u015eimon&#8217;un (Makabi Yahuda&#8217;n\u0131n karde\u015fi) torunu Yochanan Hyrcanus&#8217;un o\u011flu ve Antiochus IV Epiphanes&#8217;in g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 isyan eden Mattathias Miriam Ness&#8217;in torununun torunuydu. M\u00d6 167&#8217;de patlak veren \u00fcnl\u00fc isyan, di\u011fer \u015feylerin yan\u0131 s\u0131ra Tap\u0131na\u011f\u0131n ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131na ve Yahudi gelene\u011finde Hanuka bayram\u0131n\u0131n kurulmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>Hepsi M\u00d6 80\/79&#8217;da Yannai&#8217;nin saltanat\u0131n\u0131n 25. y\u0131l\u0131nda bas\u0131lan madeni paralar, belirgin i\u015faretler ta\u015f\u0131yor. Her birinin bir taraf\u0131nda Aramice metinle &#8220;Kral \u0130skender Y\u0131l 25&#8221; yazan sekiz k\u00f6\u015feli bir y\u0131ld\u0131z bulunurken, arka taraf\u0131nda &#8220;Kral \u0130skender&#8217;in [madeni paras\u0131]&#8221; olarak tan\u0131mlayan Yunanca metinle \u00e7evrili bir \u00e7apa yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Arkeolojik ara\u015ft\u0131rmalarda bu kadar kapsaml\u0131  madeni para koleksiyonlar\u0131 nadirdir. Dr. Bar&#8217;a g\u00f6re, madeni paralar muhtemelen bir duvar\u0131n arkas\u0131nda veya i\u00e7inde saklanm\u0131\u015f ve sonunda \u00e7\u00fcr\u00fcyen bir deri torbaya veya ba\u015fka bir organik maddeye sar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ke\u015fif alan\u0131 sadece madeni para deposunu ortaya \u00e7\u0131karmad\u0131. Arkeologlar, Herodium kalesine (Alexandrium) giden yol boyunca daha \u00f6nce bilinmeyen bir yol istasyonu buldular, rit\u00fcel banyosu (mikveh), su deposu ve Tirzah Vadisi k\u0131y\u0131lar\u0131 boyunca birka\u00e7 ba\u015fka yap\u0131yla birlikte.Projeler i\u00e7in arkeolog kiralay\u0131n<\/p>\n<p>Dr. Bar, &#8220;Bu kadar \u00e7ok madeni para ke\u015ffetmek ger\u00e7ekten nadir bir an,&#8221; dedi. Bu bulgular\u0131n bu yerin \u00f6nemli rol\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi\u011fini ekledi. \u00dcrd\u00fcn Vadisi&#8217;ne bakan kale, Roma&#8217;ya kar\u015f\u0131 Yahudi \u0130syan\u0131 s\u0131ras\u0131nda (MS 66-74) bir noktada yerle bir edildi.<\/p>\n<p>\u0130srail&#8217;in arkeolojik miras alanlar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak, Hayfa \u00dcniversitesi ekibi, siteyi halk\u0131n eri\u015fimine a\u00e7arak, Yahudi tarihindeki bu \u00f6nemli d\u00f6neme somut bir ba\u011flant\u0131 sunmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcrd\u00fcn Vadisi&#8217;nde Almanlar taraf\u0131ndan yap\u0131lan kaz\u0131larda Hasmon d\u00f6neminden kalma 160 madeni para bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":68,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-67","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":420,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67\/revisions\/420"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media\/68"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}