Tarih \u00f6ncesi ve erken d\u00f6nem insanlar\u0131, 1,5 milyon y\u0131l \u00f6nce – daha \u00f6nce varsay\u0131landan yakla\u015f\u0131k bir milyon y\u0131l \u00f6nce – hayvan kemiklerinden sistematik olarak aletler yap\u0131yordu.<\/p>\n
Bu durum, Tanzanya’daki Olduvai Gorge’da arkeologlar taraf\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan, i\u015flenmi\u015f fil ve su ayg\u0131r\u0131 kemiklerinden yap\u0131lm\u0131\u015f 27 par\u00e7al\u0131k bir alet setiyle ortaya kondu. <\/p>\n
Ekibin \u201cNature\u201d dergisinde yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 rapora g\u00f6re, homininler ta\u015f alet yap\u0131m\u0131ndaki becerilerini daha \u00f6nce d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclenden \u00e7ok daha hafif ve esnek olan hayvan kemiklerine aktarm\u0131\u015flar.<\/p>\n
Di\u011fer hayvanlar da basit aletler kullan\u0131yor ve yap\u0131yor olsa da, biz insanlar\u0131n alet yap\u0131m\u0131nda ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 seviye rakipsizdir. <\/p>\n
\u201cKariyerimiz\u201d en az 3,3 milyon y\u0131l \u00f6nce ba\u015flad\u0131. Do\u011fu Afrika’daki arkeolojik buluntular\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi gibi, homininler o zamanlar daha b\u00fcy\u00fck bir ta\u015ftan tek tek par\u00e7alar yontarak ta\u015ftan aletler yap\u0131yorlard\u0131. Yakla\u015f\u0131k 400.000 ila 250.000 y\u0131l \u00f6nce, Avrupa’daki ilk atalar\u0131m\u0131z nihayet bu tekni\u011fi \u00e7ok daha hafif ve esnek hayvan kemiklerine aktard\u0131lar – en az\u0131ndan yayg\u0131n varsay\u0131m bu y\u00f6nde.<\/p>\n
Ancak Tanzanya’daki Olduvai Bo\u011faz\u0131’nda yap\u0131lan yeni bir ke\u015fif bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi sorgulat\u0131yor. \u0130spanya Ulusal Ara\u015ft\u0131rma Konseyi’nden (CSIC) Ignacio de la Torre liderli\u011findeki arkeologlar burada toplam 27 farkl\u0131 kemik alet ke\u015ffetti. Bu konuda \u00f6zel olan \u015fey: tarihlemeye g\u00f6re, bu alet seti yakla\u015f\u0131k 1,5 milyon ya\u015f\u0131nda. Dolay\u0131s\u0131yla Avrupa’da bilinen en eski kemik aletlerden yakla\u015f\u0131k bir milyon y\u0131l \u00f6nce \u00fcretilmi\u015ftir.<\/p>\n
Bulunan kemikler, \u00e7o\u011funlukla su ayg\u0131r\u0131 ya da fillere ait bacak kemi\u011fi par\u00e7alar\u0131d\u0131r ve 38 santimetre uzunlu\u011fa kadar \u00e7e\u015fitli keskin, a\u011f\u0131r aletlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. De la Torre ve meslekta\u015flar\u0131, bu kemik aletlerin bir zamanlar hayvan karkaslar\u0131n\u0131 i\u015flemek, \u00f6rne\u011fin k\u00fcrk ya da et elde etmek i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
Kemik aletleri kimin yapt\u0131\u011f\u0131 h\u00e2l\u00e2 belirsiz. Arkeologlar\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re, bu aletlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde bu b\u00f6lgede hem insan atam\u0131z Homo erectus hem de bir ba\u015fka hominin t\u00fcr\u00fc olan Paranthropus boisei ya\u015f\u0131yordu. \u0130lki, 1,8 milyon y\u0131l kadar \u00f6nce geli\u015fmi\u015f el baltalar\u0131 \u00fcretebilmi\u015ftir.<\/p>\n
Tarih \u00f6ncesi ve ilk insanlar\u0131n da 1,5 milyon y\u0131l \u00f6nce kemiklerden aletler yapm\u0131\u015f olmas\u0131 hi\u00e7bir zaman tamamen imkans\u0131z olarak g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Ancak bunun yaln\u0131zca ara s\u0131ra ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ve homininlerin kemik par\u00e7alar\u0131n\u0131 yaln\u0131zca zaman zaman, \u00f6rne\u011fin yumru k\u00f6kleri kazmak veya termitleri \u201cka\u015f\u0131klamak\u201d i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n
Ancak yeni bulgular, Olduvai’deki ilk insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck memelilerin belirli kemiklerini rutin olarak se\u00e7mi\u015f ve daha sonra arkeologlar\u0131n bildirdi\u011fi gibi standart \u00fcretim modellerine g\u00f6re \u015fekillendirmi\u015f olabilece\u011fini g\u00f6steriyor. B\u00f6yle sistematik bir yakla\u015f\u0131m daha \u00f6nce o d\u00f6nemin homininlerinde g\u00f6r\u00fclmemi\u015fti.<\/p>\n
De la Torre, \u201cBu ke\u015fif bizi, ilk insanlar\u0131n daha \u00f6nce ta\u015f alet \u00fcretimiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olan teknolojik olanaklar\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde geni\u015flettiklerine ve art\u0131k olas\u0131 eserler repertuarlar\u0131na yeni hammaddeler ekleyebildiklerine inanmaya itiyor\u201d diyor. Hayvanlar art\u0131k sadece tehlikeli, rakip ya da yiyecek olarak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda alet yap\u0131m\u0131 i\u00e7in hammadde kayna\u011f\u0131 olarak da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n
Ancak, ta\u015f yerine kemi\u011fin i\u015flenmesi de tamamen yeni teknikler ve fikirler gerektiriyordu: \u201cAyn\u0131 zamanda, teknolojik potansiyelin bu \u015fekilde geni\u015flemesi, ta\u015f i\u015fleme bilgilerini kemik kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n manip\u00fclasyonuna uyarlayarak teknik yenilikleri nas\u0131l entegre edeceklerini bilen bu homininlerin bili\u015fsel yetenekleri ve zihinsel yap\u0131lar\u0131ndaki ilerlemelere i\u015faret ediyor\u201d diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor de la Torre.<\/p>\n
Tanzanya’da bulunan kemik aletlerin, erken hominin k\u00fclt\u00fcrlerinin \u015fimdiye kadarki ilk teknolojik de\u011fi\u015fimlerden birini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tarih \u00f6ncesi bir d\u00f6neme ait olmas\u0131 \u00e7ok uygun. Bu, 2,7 ila 1,5 milyon y\u0131l \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fen ve Olduvai Bo\u011faz\u0131’ndan ad\u0131n\u0131 alan \u201cOldowan\u201d d\u00f6neminden, kabaca 1,7 milyon y\u0131l \u00f6nce ba\u015flayan \u201cAcheul\u00e9an\u201d d\u00f6nemine ge\u00e7i\u015fti. Acheulean d\u00f6nemi, karma\u015f\u0131k el baltalar\u0131 ve el baltalar\u0131n\u0131n sistematik \u00fcretimi ile karakterize edilir.<\/p>\n
De la Torre, \u201cKe\u015ffimizden \u00f6nce, Oldowan’dan Acheulean’a teknolojik ge\u00e7i\u015f, ta\u015f aletlerin incelenmesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131,\u201d diye vurguluyor. Art\u0131k iki d\u00f6nem aras\u0131ndaki farklar kemik aletler kullan\u0131larak da ara\u015ft\u0131r\u0131labiliyor. Bu nedenle De la Torre ve ekibi, beklenmedik ke\u015fiflerinin di\u011fer arkeologlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki kemik buluntular\u0131 yeniden incelemeye ve erken d\u00f6nem kemik aletlere dair g\u00f6zden ka\u00e7m\u0131\u015f olabilecek kan\u0131tlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmaya sevk edece\u011fini umuyor.<\/p>\n
Kaynak:<\/strong> \r\nScinexx<\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tanzanya’daki yeni bulgulara g\u00f6re atalar\u0131m\u0131z 1,5 milyon y\u0131l \u00f6nce rutin olarak kemikten aletler yap\u0131yordu.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":348,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-347","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/347","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=347"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/347\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":367,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/347\/revisions\/367"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media\/348"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=347"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=347"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=347"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}