\u0130spanya’daki Atapuerca kaz\u0131lar\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli buluntular \u00e7\u0131kmaya devam ediyor. <\/p>\n
Burgos’taki Atapuerca arkeolojik alan\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rma ekibi, Bat\u0131 Avrupa’n\u0131n en ya\u015fl\u0131 insan\u0131n\u0131 ke\u015ffetti.<\/p>\n
Ekip bunu ilk kez 1994’te, Gran Dolina sahas\u0131n\u0131n TD6 seviyesinde Homo antecessor ad\u0131n\u0131 verdikleri yeni bir insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131nda yapt\u0131. Yakla\u015f\u0131k 900 bin y\u0131l \u00f6ncesine tarihlenen bu fosiller, Bat\u0131 Avrupa’daki en erken insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yar\u0131m milyon y\u0131ldan daha eski olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki \u00f6nceki d\u00fc\u015f\u00fcnceye meydan okudu.<\/p>\n
Say\u0131lar\u0131n \u00f6tesinde, Homo antecessor’un \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede modern g\u00f6r\u00fcnen bir y\u00fcz\u00fc de vard\u0131. Gran Dolina hominidleri, antik d\u00f6nemlerine ra\u011fmen, kendi t\u00fcr\u00fcm\u00fcz Homo sapiens’inkine \u00e7ok benzeyen d\u00fcz bir y\u00fcz sergiliyordu. G\u00fczel bir bilimsel paradoksla, Homo antecessor bize modern insanl\u0131\u011f\u0131n en eski y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi.<\/p>\n
2007’de, Gran Dolina’dan 300 metreden daha uzak olmayan bir alan olan Sima del Elefante’de (Fil \u00c7ukuru) Avrupa’n\u0131n en eski insan\u0131 bir kez daha bulundu. Bu sefer, TE9 seviyesinde bulunan ve yakla\u015f\u0131k 1,2 milyon y\u0131l \u00f6ncesine tarihlenen bir insan \u00e7ene kemi\u011fiydi.<\/p>\n
ATE9-1 olarak kataloglanan yeni \u00e7ene kemi\u011fi, \u00e7ene b\u00f6lgesinin \u00f6n k\u0131sm\u0131nda ve simfizinde bir dizi ilkel \u00f6zelli\u011fe sahipti ve bu, b\u00fcy\u00fck ya\u015f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda mant\u0131kl\u0131yd\u0131. Ancak, simfizin i\u00e7 y\u00fczeyinde kemik, \u00f6zellikle di\u011fer \u00e7a\u011fda\u015f hominidlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, beklenenden dikey ve daha inceydi.<\/p>\n
Yine de fosil herhangi bir t\u00fcre atanmak veya Homo antecessor’a ait oldu\u011funu do\u011frulamak veya reddetmek i\u00e7in \u00e7ok par\u00e7al\u0131yd\u0131. Bu nedenle ATE9-1, Homo cinsine ait oldu\u011funu kabul eden bir terim olan Homo sp. olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131ld\u0131, ancak ayn\u0131 zamanda o s\u0131rada mevcut kan\u0131tlarla onu daha fazla rafine edemememizi de kabul etti.<\/p>\n
2022’de, t\u00fcm ihtimallere ra\u011fmen, Sima del Elefante sahas\u0131ndaki kaz\u0131 ekibi TE7 seviyesinden bir hominid y\u00fcz\u00fcn\u00fcn sol yar\u0131s\u0131n\u0131 ke\u015ffetti. Bu fosil, ATE9-1 \u00e7ene kemi\u011finin bulundu\u011fu seviyenin iki bu\u00e7uk metre alt\u0131nda bulundu, bu da daha da eski oldu\u011fu anlam\u0131na geliyordu.<\/p>\n
Sonraki iki y\u0131l boyunca, disiplinleraras\u0131 ve \u00e7ok kurumlu ekip, Katalan \u0130nsan Paleoekolojisi ve Sosyal Evrim Enstit\u00fcs\u00fc’n\u00fcn (IPHES) ve Ulusal \u0130nsan Evrimi Ara\u015ft\u0131rma Merkezi’nin (CENIEH) \u00f6nemli deste\u011fiyle fosilin incelenmesine ve restore edilmesine adand\u0131.<\/p>\n
Hem klasik y\u00f6ntemleri hem de X-\u0131\u015f\u0131n\u0131 mikrotomografisi gibi geli\u015fmi\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme teknikleri kullan\u0131ld\u0131; bu da fosillerin i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n g\u00f6rselle\u015ftirilmesine ve onlara dokunmadan dijital olarak d\u00fczenlenmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n
Bu, bulmacay\u0131 yeniden olu\u015fturabildi\u011fimiz ve d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131\u015f orijinal fosillere eri\u015fmemize gerek kalmadan di\u011fer \u00f6rneklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabildi\u011fimiz anlam\u0131na geliyordu.<\/p>\n
Yeni fosile “Pembe” ad\u0131 verildi, bu Pink Floyd’un The Dark Side of the moon alb\u00fcm\u00fcne bir g\u00f6ndermeydi, \u0130spanyolcada “La cara oculta de la luna” olarak terc\u00fcme ediliyor – “cara oculta” “gizli y\u00fcz” anlam\u0131na geliyor. Ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131rma ekibinin bu ad\u0131, IPHES-CERCA’da ara\u015ft\u0131rmac\u0131, Sima del Elefante sahas\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n koordinat\u00f6r\u00fc ve Nature dergisinde yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015f yazar\u0131 olan meslekta\u015f\u0131m\u0131z Rosa Huguet’yi anmak i\u00e7in benimsedi\u011fini de itiraf etmeliyim – “Rosa” \u0130spanyolcada “pembe” anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n
Nature’da yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n temel sonucu, Pink’in Homo antecessor t\u00fcr\u00fcne ait olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Yeni fosil, Gran Dolina hominidlerinin ince y\u00fcz\u00fcyle a\u00e7\u0131k\u00e7a z\u0131tl\u0131k olu\u015fturan, daha sa\u011flam ve \u00f6ne do\u011fru \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 olan y\u00fcz b\u00f6lgesinde belirgin farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6stermektedir. Dahas\u0131, Pink’te burun b\u00f6lgesinin Homo erectus t\u00fcr\u00fc ve di\u011fer insan olmayan primatlara benzer \u015fekilde d\u00fczle\u015ftirilmi\u015f ve \u00e7\u00f6k\u00fck oldu\u011funa inan\u0131yoruz.<\/p>\n
Ancak Pink’in resmi olarak katalogland\u0131\u011f\u0131 ATE7-1, ayn\u0131 zamanda onu do\u011frudan H. erectus olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rmam\u0131za izin vermeyen, nispeten daha dar ve k\u0131sa y\u00fcz \u015fekli gibi baz\u0131 \u00f6zelliklere de sahiptir.<\/p>\n
Atapuerca ekibi bu \u00f6zellikleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak Pink’i “Homo affinis erectus” (k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f hali H. aff. erectus) olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rmaya karar verdi. Bu terim, onun H. erectus ile benzerliklerini kabul ediyor ancak tamamen ba\u015fka bir t\u00fcre ait olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n
Bu ke\u015fif, \u015fimdiye kadar Avrupa’da belgelenmemi\u015f bir insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Avrupa Pleistosen aile foto\u011fraf alb\u00fcm\u00fc daha \u00f6nce H. antecessor, Neandertaller ve modern insanlar\u0131 i\u00e7eriyordu. \u015eimdi, daha fazla ara\u015ft\u0131rma ve daha fazla fosilin onu daha net bir \u015fekilde odaklayaca\u011f\u0131n\u0131 umarak, yeni bir akraban\u0131n hafif\u00e7e bulan\u0131k foto\u011fraf\u0131n\u0131 ekleyebiliriz.<\/p>\n
Ke\u015fif ayr\u0131ca bizi yap\u0131labilecek ve yap\u0131lmas\u0131 gereken ara\u015ft\u0131rmalar \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye y\u00f6nlendiriyor. Atapuerca’n\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc zengin bir arkeolojik ve paleontolojik alan oldu\u011funa \u015f\u00fcphe yok. Y\u0131llard\u0131r Burgos’taki ma\u011faralar, Avrupa’n\u0131n iskan edildi\u011fi her bir d\u00f6neme dair, ne kadar az ve par\u00e7al\u0131 olursa olsun, kan\u0131t yakalama yeteneklerini g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Atapuerca’da \u015fans\u0131n bir rol\u00fc olsa da, onu bu kadar \u00f6nemli bir alan yapan \u015fey her \u015feyden \u00f6nce azim ve kararl\u0131l\u0131kt\u0131r. Hi\u00e7bir \u015fey \u015fansa b\u0131rak\u0131lmaz ve bu alan, bilimi ciddiye ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda sonu\u00e7 verdi\u011fini kan\u0131tlar. Atapuerca’daki ara\u015ft\u0131rman\u0131n geli\u015fmesi i\u00e7in, hem ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan hem de onu destekleyen ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini sa\u011flayan kurumlardan zaman ve s\u00fcrekli \u00f6zveri gerekmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu ba\u015far\u0131n\u0131n bize yeni ufuklara bakmaya devam etmemiz i\u00e7in gereken cesareti vermesini umal\u0131m.<\/p>\n
Kaynak:<\/strong> \r\nNature<\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0130spanya’n\u0131n Burgos kentindeki Atapuerca arkeolojik alan\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rma ekibi, Bat\u0131 Avrupa’n\u0131n en ya\u015fl\u0131 insan\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez ke\u015ffederek kendi rekorunu k\u0131rd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":334,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-333","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/333","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=333"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":370,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/333\/revisions\/370"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media\/334"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}