{"id":268,"date":"2025-01-22T06:33:51","date_gmt":"2025-01-22T03:33:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/?p=268"},"modified":"2025-03-20T20:42:03","modified_gmt":"2025-03-20T17:42:03","slug":"australopithecuslar-vejetaryen-miydi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/australopithecuslar-vejetaryen-miydi\/","title":{"rendered":"Australopithecus’lar Vejetaryen Miydi?"},"content":{"rendered":"

G\u00fcney Afrika’da yakla\u015f\u0131k 3,5 milyon y\u0131l \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f Australopithecus gibi insan atalar\u0131, bilimsel dergi Science’da yay\u0131mlanan yeni bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re \u00e7ok az et yiyordu veya hi\u00e7 yemiyordu.<\/p>\n

Bu sonu\u00e7, yedi Australopithecus bireyinin fosille\u015fmi\u015f di\u015f minesindeki nitrojen izotoplar\u0131n\u0131n analizinden geliyor. Veriler, bu erken homininlerin temel olarak bitki bazl\u0131 diyetlere g\u00fcvendi\u011fini ve et t\u00fcketimine dair \u00e7ok az veya hi\u00e7 kan\u0131t olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu.<\/p>\n

\u0130nsan ne zaman et yemeye ba\u015flad\u0131?<\/h3>\n

Hayvansal kaynaklar\u0131n, \u00f6zellikle etin t\u00fcketimi, insan evriminde kritik bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olarak kabul edilir. Bu protein a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin g\u0131da, beyin hacmindeki art\u0131\u015f ve alet geli\u015ftirme yetene\u011fi ile ili\u015fkilendirilmi\u015ftir. Ancak, etin erken atalar\u0131m\u0131z aras\u0131nda ne zaman ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na ve t\u00fcketiminin zaman i\u00e7inde nas\u0131l geli\u015fti\u011fine dair do\u011frudan kan\u0131t, belirsizdir. <\/p>\n

Almanya’daki Max Planck Kimya Enstit\u00fcs\u00fc ve G\u00fcney Afrika’daki Witwatersrand \u00dcniversitesi’nden (Wits \u00dcniversitesi) bir ara\u015ft\u0131rma ekibi, 3,7 ila 3,3 milyon y\u0131l \u00f6nce G\u00fcney Afrika’da ya\u015fayan Australopithecus cinsinin insan atalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlukla bitkilerle beslendi\u011fine dair kan\u0131tlar sunmaktad\u0131r. <\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma ekibi, G\u00fcney Afrika’n\u0131n “\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n Be\u015fi\u011fi”nin bir par\u00e7as\u0131 olan ve erken hominin fosillerinin zengin koleksiyonuyla bilinen Johannesburg yak\u0131nlar\u0131ndaki Sterkfontein ma\u011faras\u0131nda bulunan Australopithecus bireylerinin di\u015f minesinden elde edilen kararl\u0131 izotop verilerini analiz etti.<\/p>\n

Australopithecus’un izotop verilerini maymunlar, antiloplar ve s\u0131rtlanlar, \u00e7akallar ve b\u00fcy\u00fck kediler gibi b\u00fcy\u00fck y\u0131rt\u0131c\u0131lar da dahil olmak \u00fczere bir arada ya\u015fayan hayvanlar\u0131n di\u015f \u00f6rneklerinden elde edilen verilerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n

Di\u015f minesi diyet imzalar\u0131n\u0131 korudu<\/h3>\n

\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015f yazar\u0131 jeokimyac\u0131 Tina L\u00fcdecke, \u201cDi\u015f minesi, memeli v\u00fccudunun en sert dokusudur ve bir hayvan\u0131n diyetinin izotopik parmak izini milyonlarca y\u0131l boyunca koruyabilir\u201d diyor. <\/p>\n

L\u00fcdecke, 2021’den beri Mainz merkezli Max Planck Kimya Enstit\u00fcs\u00fc’nde \u201cHominin Et T\u00fcketimi i\u00e7in Emmy-Noether Junior Ara\u015ft\u0131rma Grubu\u201dna liderlik ediyor ve Johannesburg’daki Witwatersrand \u00dcniversitesi Evrimsel \u00c7al\u0131\u015fmalar Enstit\u00fcs\u00fc’nde Fahri Ara\u015ft\u0131rma G\u00f6revlisi. Analizi i\u00e7in fosille\u015fmi\u015f di\u015fleri \u00f6rneklemek \u00fczere d\u00fczenli olarak Afrika’ya seyahat ediyor. Wits \u00dcniversitesi, Sterkfontein Ma\u011faralar\u0131’n\u0131n sahibidir ve Australopithecus fosillerinin koruyucusudur.<\/p>\n

Hayvanlar besinleri sindirdiklerinde, biyokimyasal reaksiyonlar azotun “hafif” izotopunu ( 14 N) destekler. Sonu\u00e7 olarak, v\u00fccutlar\u0131nda \u00fcretilen bozunma \u00fcr\u00fcnleri y\u00fcksek oranda 14 N i\u00e7erir. Bu “hafif” azot bile\u015fiklerinin idrar, d\u0131\u015fk\u0131 veya terle at\u0131lmas\u0131, v\u00fccuttaki “a\u011f\u0131r” azotun ( 15 N) bu “hafif” azota oran\u0131n\u0131 yedi\u011fi besine k\u0131yasla art\u0131r\u0131r. Bu, ot\u00e7ullar\u0131n t\u00fckettikleri bitkilerden daha y\u00fcksek bir azot izotop oran\u0131na sahip oldu\u011fu, etoburlar\u0131n ise avlar\u0131ndan daha y\u00fcksek bir azot izotop oran\u0131na sahip oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. Bu nedenle, bir doku \u00f6rne\u011findeki 15 N ila 14 N oran\u0131 ne kadar y\u00fcksekse, organizman\u0131n besin a\u011f\u0131ndaki trofik konumu o kadar y\u00fcksektir.<\/p>\n

\"\u00c7al\u0131\u015fmada
\u00c7al\u0131\u015fmada Australopithecus’lar\u0131n di\u015fleri analiz edildi<\/figcaption><\/figure>\n

Azot izotop oranlar\u0131 uzun zamand\u0131r modern hayvanlar\u0131n ve insanlar\u0131n sa\u00e7, pen\u00e7e, kemik ve di\u011fer bir\u00e7ok organik maddedeki diyetlerini incelemek i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak fosil materyalde, bu \u00f6l\u00e7\u00fcmler daha \u00f6nce organik maddenin zamanla bozulmas\u0131 nedeniyle sadece birka\u00e7 on bin y\u0131ll\u0131k \u00f6rneklerle s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada Tina L\u00fcdecke, Max Planck Kimya Enstit\u00fcs\u00fc’ndeki Alfredo Mart\u00ednez-Garc\u00eda’n\u0131n laboratuvar\u0131nda geli\u015ftirilen yeni bir tekni\u011fi kullanarak milyonlarca y\u0131ll\u0131k fosille\u015fmi\u015f di\u015f minesindeki azot izotop oranlar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7t\u00fc. <\/p>\n

\u00c7o\u011funlukla bitki bazl\u0131 g\u0131dalar\u0131n kan\u0131t\u0131<\/h3>\n

Ara\u015ft\u0131rma ekibi, Australopithecus’un di\u015f minesindeki nitrojen izotop oranlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fini, ancak s\u00fcrekli olarak d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu, ot\u00e7ullar\u0131nkine benzer oldu\u011funu ve \u00e7a\u011fda\u015f etoburlar\u0131nkinden \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu buldu. Bu homininlerin diyetinin de\u011fi\u015fken oldu\u011funu, ancak b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde veya yaln\u0131zca bitki bazl\u0131 g\u0131dalardan olu\u015ftu\u011fu sonucuna vard\u0131lar. Bu nedenle, Australopithecus, \u00f6rne\u011fin birka\u00e7 milyon y\u0131l sonra Neandertallerin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi d\u00fczenli olarak b\u00fcy\u00fck memelileri avlamad\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, yumurta veya termit gibi hayvansal protein kaynaklar\u0131n\u0131n ara s\u0131ra t\u00fcketilme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen g\u00f6z ard\u0131 edemese de, kan\u0131tlar a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak vejetaryen bir diyet oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Fosille\u015fmi\u015f di\u015f minesi \u00fczerine daha fazla ara\u015ft\u0131rma<\/h3>\n

L\u00fcdecke’nin ekibi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 geni\u015fleterek farkl\u0131 hominin t\u00fcrlerinden ve zaman dilimlerinden daha fazla veri toplamay\u0131 planl\u0131yor. Et t\u00fcketiminin ne zaman ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, nas\u0131l evrimle\u015fti\u011fini ve atalar\u0131m\u0131z i\u00e7in evrimsel bir avantaj sa\u011flay\u0131p sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetmek i\u00e7in do\u011fu ve g\u00fcney Afrika’daki di\u011fer \u00f6nemli alanlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra g\u00fcneydo\u011fu Asya’daki fosilleri incelemeyi ama\u00e7l\u0131yorlar.<\/p>\n

Max Planck Kimya Enstit\u00fcs\u00fc’nden Alfredo Mart\u00ednez-Garc\u00eda, “Bu y\u00f6ntem insan evrimini anlamak i\u00e7in heyecan verici olas\u0131l\u0131klar sunuyor ve \u00f6rne\u011fin atalar\u0131m\u0131z beslenmelerine ne zaman et eklemeye ba\u015flad\u0131? Ve et t\u00fcketiminin ba\u015flang\u0131c\u0131 beyin hacminde bir art\u0131\u015fla ba\u011flant\u0131l\u0131 m\u0131yd\u0131?” gibi \u00f6nemli sorular\u0131 yan\u0131tlama potansiyeline sahip.<\/p>\n

\u201cBu \u00e7al\u0131\u015fma, t\u00fcm hayvanlar\u0131n beslenme d\u00fczenlerini ve beslenme seviyelerini milyonlarca y\u0131l \u00f6ncesine kadar daha iyi anlama yetene\u011fimizi geni\u015fletmede b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131m te\u015fkil ediyor. Ara\u015ft\u0131rma, beslenme d\u00fczeninin \u00f6nemli miktarda et i\u00e7ermedi\u011fine dair net kan\u0131tlar sunuyor. Bu yeni y\u00f6ntemin \u00f6nc\u00fc uygulamas\u0131n\u0131n, Robert Broom taraf\u0131ndan ilk hominin fosillerinin ke\u015ffedilmesinden 89 y\u0131l sonra bile bilime temel katk\u0131lar sa\u011flamaya devam eden bir yer olan Sterkfontein’da \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapm\u0131\u015f olmaktan onur duyuyoruz,\u201d diyor Sterkfontein Ma\u011faralar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Direkt\u00f6r\u00fc ve makalenin ortak yazar\u0131 Profes\u00f6r Dominic Stratford. <\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma Max Planck Toplulu\u011fu taraf\u0131ndan finanse edildi. Tina L\u00fcdecke’nin ara\u015ft\u0131rma grubu Alman Ara\u015ft\u0131rma Vakf\u0131’n\u0131n (DFG) Emmy Noether program\u0131 taraf\u0131ndan destekleniyor. <\/p>\n

Kaynak:<\/strong> \r\nPopular Archaeology<\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
G\u00fcney maymunu da denilen, insan\u0131n atalar\u0131 aras\u0131nda say\u0131lan Australopithecus’lar\u0131n 3.5 milyon y\u0131l \u00f6nce vejetaryen olduklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":269,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-268","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=268"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/268\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":381,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/268\/revisions\/381"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media\/269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}