{"id":255,"date":"2025-01-21T07:16:44","date_gmt":"2025-01-21T04:16:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/?p=255"},"modified":"2025-03-20T20:43:01","modified_gmt":"2025-03-20T17:43:01","slug":"dna-analizleri-demir-cagindaki-kadin-merkezli-toplumu-tespit-etti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/dna-analizleri-demir-cagindaki-kadin-merkezli-toplumu-tespit-etti\/","title":{"rendered":"DNA Analizleri Demir \u00c7a\u011f\u0131ndaki Kad\u0131n Merkezli Toplumu Tespit Etti"},"content":{"rendered":"<p>Cosmos Dergisi&#8217;nin haberine g\u00f6re, G\u00fcney \u0130ngiltere&#8217;deki bir Demir \u00c7a\u011f\u0131 mezarl\u0131\u011f\u0131nda kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan 57 ki\u015finin DNA analizi, bunlar\u0131n bir anaerkil topluma ait oldu\u011funu g\u00f6steriyor. <\/p>\n<p>Mezarlar M\u00d6 100 ile MS 100 y\u0131llar\u0131 aras\u0131na tarihlendirildi ve Romal\u0131lar\u0131n Durotriges ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bir gruba ait olduklar\u0131 belirlendi. <\/p>\n<p>Bournemouth \u00dcniversitesi&#8217;nden ara\u015ft\u0131rma ekibi \u00fcyesi Miles Russell, &#8220;Romal\u0131lar [Britanya&#8217;ya] vard\u0131klar\u0131nda, kad\u0131nlar\u0131n iktidar pozisyonlar\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce \u015fa\u015f\u0131rd\u0131lar,&#8221; dedi.<\/p>\n<p>&#8220;Romal\u0131lar\u0131n, vah\u015fi bir toplum resmi \u00e7izmek i\u00e7in \u0130ngiliz kad\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini abartt\u0131klar\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcld\u00fc,&#8221; diye a\u00e7\u0131klad\u0131. Ancak Trinity College Dublin&#8217;den Lara Cassidy, DNA sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n mezarl\u0131\u011fa g\u00f6m\u00fclen ki\u015filerin \u00e7o\u011funun anne soyunun tek bir kad\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini ekledi. <\/p>\n<p>Cassidy, ba\u015fka bir deyi\u015fle, kocalar\u0131n b\u00fcy\u00fck ihtimalle k\u00f6ken ailelerini terk edip e\u015flerinin topluluklar\u0131na kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve topra\u011f\u0131n kad\u0131n soyundan ge\u00e7mi\u015f olabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ayr\u0131ca bu Demir \u00c7a\u011f\u0131 mezarl\u0131\u011f\u0131na ve \u0130ngiltere&#8217;deki di\u011ferlerine g\u00f6m\u00fclen kad\u0131nlar\u0131n stat\u00fclerinin bir ba\u015fka g\u00f6stergesi olan de\u011ferli e\u015fyalarla g\u00f6m\u00fcld\u00fcklerini belirttiler.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin Yorkshire&#8217;da, M\u00d6 400&#8217;den \u00f6nce bask\u0131n bir ana soy kurulmu\u015ftu. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde, bu adada derin k\u00f6kleri olan yayg\u0131n bir fenomendi.<\/p>\n<h3>Keltler hakk\u0131ndaki \u00f6nceki bulgularla \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyor<\/h3>\n<p>Genetik analizler, Demir \u00c7a\u011f\u0131&#8217;nda Britanya&#8217;da ya\u015fayan Keltlerin kad\u0131n merkezli bir toplulu\u011fu oldu\u011funu ortaya koydu. Bilim insanlar\u0131, Avrupa&#8217;n\u0131n eski d\u00f6nemlerinde anayerli denen bu toplum bi\u00e7imine daha \u00f6nce rastlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Roma \u0130mparatorlu\u011fu MS 43&#8217;te Britanya&#8217;y\u0131 istila etti\u011finde, J\u00fcl Sezar ve di\u011fer Romal\u0131lar\u0131n bu yabanc\u0131 topraklardaki sava\u015f\u00e7\u0131 kad\u0131nlardan s\u00f6z etti\u011fi yaz\u0131lar\u0131 var. Boudica gibi sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kay\u0131tlarda, bu toplumlarda kad\u0131nlar\u0131n \u00f6nemli bir yere sahip oldu\u011funa i\u015faret ediliyordu.<\/p>\n<p>Birle\u015fik Krall\u0131k&#8217;\u0131n Dorset b\u00f6lgesindeki Keltik mezarlar\u0131ndaysa, kad\u0131nlar\u0131n erkeklere k\u0131yasla \u00e7ok daha fazla de\u011ferli e\u015fyalarla g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu mezarlar, M\u00d6 100&#8217;den MS 100&#8217;e kadar b\u00f6lgede ya\u015fayan Durotriges kabilesiyle ili\u015fkilendiriliyor. <\/p>\n<p>Trinity College Dublin&#8217;nden Dr. Lara Cassidy ve ekip arkada\u015flar\u0131 bu mezarlar\u0131 tekrar ziyaret ederek 57 ki\u015finin DNA&#8217;s\u0131n\u0131 inceledi.<\/p>\n<p>Bulgular\u0131n\u0131 \u00f6nde gelen hakemli dergi Nature&#8217;da (15 Ocak) yay\u0131mlayan ekip, kad\u0131n merkezli bir toplulukla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. <\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar toplumun yap\u0131s\u0131n\u0131 anlamak ad\u0131nda, sadece anneden ge\u00e7en mitokondriyal DNA ve babadan o\u011fula aktar\u0131lan Y kromozomuna odakland\u0131. <\/p>\n<p>Mitokondriyal DNA analizi, mezarlardaki ki\u015filerin \u00fc\u00e7te ikisinin tek bir anne soyundan geldi\u011fini ortaya koydu. Di\u011fer yandan erkeklerdeki Y kromozomu \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6steriyordu. <\/p>\n<p>Bulgular, kad\u0131nlar ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerde kal\u0131rken, erkeklerin e\u015fleri i\u00e7in farkl\u0131 yerlere gitti\u011fine, yani anayerli bir toplum yap\u0131s\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\n<figure id=\"attachment_257\" aria-describedby=\"caption-attachment-257\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/keltlerde-anaerkil-grup-kanitlandi-640x640.jpg\" alt=\"Keltlerde Anaerkil Toplum Kan\u0131tland\u0131\" width=\"640\" height=\"640\" class=\"size-medium wp-image-257\" srcset=\"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/keltlerde-anaerkil-grup-kanitlandi-640x640.jpg 640w, https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/keltlerde-anaerkil-grup-kanitlandi-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/keltlerde-anaerkil-grup-kanitlandi-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/keltlerde-anaerkil-grup-kanitlandi.jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-257\" class=\"wp-caption-text\">Keltlerde Anaerkil Toplum Kan\u0131tland\u0131<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dr. Cassidy, &#8220;Bu t\u00fcr bir sistem Avrupa&#8217;n\u0131n tarih \u00f6ncesi d\u00f6neminde ilk kez belgeleniyor&#8221; diyor. <\/p>\n<p>Yeni ara\u015ft\u0131rma, eski d\u00f6nemlerdeki toplumlarda kad\u0131nlar\u0131n s\u00f6z sahibi olmad\u0131\u011f\u0131 ve daha domestik g\u00f6revler \u00fcstlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesine meydan okuyor. Kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerde kalmas\u0131, topraklar\u0131 kontrol etme, miras alma, ekonomide rol oynama ve n\u00fcfuz sahibi olma ihtimalinin daha y\u00fcksek oldu\u011fu anlam\u0131na geliyor. <\/p>\n<p>Di\u011fer yandan bulgular, kad\u0131nlar\u0131n toplumda siyasi g\u00fcce sahip oldu\u011fu veya bu d\u00f6nemde anaerkil bir toplum yap\u0131s\u0131 oldu\u011fu anlam\u0131na gelmek zorunda de\u011fil.<\/p>\n<p>Anayerli toplumlar\u0131n ne kadar yayg\u0131n oldu\u011funu merak eden ekip, daha sonra Britanya&#8217;daki Neolitik \u00c7a\u011f&#8217;dan Demir \u00c7a\u011f\u0131&#8217;na kadar yay\u0131lan 156 mezarl\u0131kta yatan ki\u015filerin geneti\u011fini inceleledi. 6 ayr\u0131 b\u00f6lgede benzer bir toplum yap\u0131s\u0131na i\u015faret eden kan\u0131tlar buldular.<\/p>\n<p>Makalenin ortak yazar\u0131 Prof. Dan Bradley, &#8220;Britanya genelinde, \u00e7o\u011fu ki\u015finin anne taraf\u0131ndan, k\u00fc\u00e7\u00fck bir gruptan geldi\u011fi mezarl\u0131klar g\u00f6rd\u00fck&#8221; diyerek ekliyor: <\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin Yorkshire&#8217;da, M\u00d6 400&#8217;den \u00f6nce bask\u0131n bir anasoy olu\u015fmu\u015ftu. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde bu, adada derin k\u00f6kleri olan yayg\u0131n bir olguydu.<\/p>\n<p>Dr. Cassidy yeni \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bulgular\u0131 hakk\u0131nda &#8220;Muhtemelen anayerlili\u011fin \u00e7ok daha yayg\u0131n oldu\u011fu d\u00f6nemler var ve bunun ge\u00e7mi\u015fte kad\u0131nlar\u0131, rollerini ve toplumdaki etkilerini nas\u0131l g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczle ilgili ger\u00e7ekten \u00f6nemli zincirleme etkileri s\u00f6zkonusu&#8221; diyerek ekliyor:<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fteki kad\u0131nlara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda onlar\u0131 yaln\u0131zca ev i\u00e7i alanda ve \u00e7ok az etkinli\u011fe sahip olarak g\u00f6rmek gibi korkun\u00e7 bir al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z var ve bu gibi \u00e7al\u0131\u015fmalar durumun hi\u00e7 de b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. Bug\u00fcn ve ge\u00e7mi\u015fte pek \u00e7ok toplumda kad\u0131nlar b\u00fcy\u00fck bir etkiye ve g\u00fcce sahipti ve bunu hat\u0131rlamakta fayda var.<\/p>\n<pre><strong>Kaynak:<\/strong> \r\nArchaeology Magazin<\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DNA analizi, Avrupa&#8217;n\u0131n ge\u00e7mi\u015findeki ilk kad\u0131n merkezli toplumu ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":256,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-255","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=255"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":383,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/255\/revisions\/383"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media\/256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}