{"id":241,"date":"2025-01-18T06:35:37","date_gmt":"2025-01-18T03:35:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/?p=241"},"modified":"2025-03-20T20:44:40","modified_gmt":"2025-03-20T17:44:40","slug":"8-bin-yillik-kemik-tozu-pisirme-teknigi-ortaya-cikarildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/8-bin-yillik-kemik-tozu-pisirme-teknigi-ortaya-cikarildi\/","title":{"rendered":"8 Bin Y\u0131ll\u0131k Kemik Tozu Pi\u015firme Tekni\u011fi Ortaya \u00c7\u0131kar\u0131ld\u0131!"},"content":{"rendered":"<p>Arkeolog Xingtao Wei ve meslekta\u015flar\u0131n\u0131n International Journal of Osteoarchaeology dergisinde yay\u0131mlanan yeni bir ara\u015ft\u0131rmas\u0131, insanlar\u0131n kemikleri yemek pi\u015firmek i\u00e7in toz haline getirdi\u011fi ve yakla\u015f\u0131k 8.000 y\u0131l \u00f6ncesine (M\u00d6 6.085 ve 6.369) dayanan en eski formlara dair bilgiler sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p>Buluntu, Kuzey \u00c7in&#8217;in Henan eyaletindeki Xielaozhuang (XLZ) sahas\u0131nda yap\u0131ld\u0131. Saha, Kuzey \u00c7in&#8217;in en \u00f6nemli Neolitik k\u00fclt\u00fcrlerinden biri olan Peiligang k\u00fclt\u00fcr\u00fcne (yakla\u015f\u0131k 9.000-7.000 BP) aitti. Fermente i\u00e7eceklerin en erken \u00fcreticilerinden biri, en eski tonal fl\u00fctlerin yarat\u0131c\u0131lar\u0131, temel tekstil dokumac\u0131lar\u0131 ve diki\u015f\u00e7ileri ve muhtemelen \u00c7in yaz\u0131s\u0131n\u0131n en erken kullan\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri olarak biliniyordu.<\/p>\n<p>2017 ve 2018&#8217;de kaz\u0131lan alan, bir yerle\u015fim yeri, bir mezarl\u0131k ve yiyecek kabu\u011fu kal\u0131nt\u0131lar\u0131 bulunan \u00fc\u00e7 \u00e7anak \u00e7\u00f6mlek Ding-tripod (\u9f0e) ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Ding-tripodlar, \u00fc\u00e7 ayak \u00fczerinde duran bir t\u00fcr \u00e7anak \u00e7\u00f6mlekti. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta seramikten yap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131, daha sonra bronzdan d\u00f6k\u00fcleceklerdi.<\/p>\n<p>Her iki tipolojiye dayanarak ve daha sonra H\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f K\u00fctle Spektrometresi tarihlemesiyle do\u011frulanarak, bu Ding tripodlar\u0131n\u0131n M\u00d6 6.085 ile 6.369 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirlendi.<\/p>\n<h3>Alkol ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken kemik tozu bulundu<\/h3>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ilk ara\u015ft\u0131rmas\u0131, XLZ&#8217;de alkol yap\u0131m s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131 inceleme iste\u011finden kaynakland\u0131, diyor \u00e7al\u0131\u015fmaya kat\u0131lan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan biri olan Dr. Tianxing Cui. &#8220;\u0130lk ba\u015fta, ger\u00e7ek ara\u015ft\u0131rmam\u0131z\u0131n amac\u0131 tarih \u00f6ncesinde alkol yap\u0131m s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131yla ilgiliydi. [SEM] kullan\u0131l\u0131rken, kemik tozu bulundu.&#8221;<\/p>\n<p>Taramal\u0131 Elektron Mikroskobu, Enerji Da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 X-\u0131\u015f\u0131n\u0131 (SEM-EDS), Fourier D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc K\u0131z\u0131l\u00f6tesi Spektroskopisi (FTIR), X-I\u015f\u0131n\u0131 K\u0131r\u0131n\u0131m\u0131 (XRD) ve ni\u015fasta analizini birle\u015ftiren \u00e7ok disiplinli bir yakla\u015f\u0131m kullanarak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, kabuk kal\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n kimyasal, mineral ve mikroskobik bile\u015fimini analiz edebildiler.<\/p>\n<p>Daha spesifik olarak ara\u015ft\u0131rma ekibi, hidroksiapatit, magnezyum whitlockite, fosfat (PO 4 3- ) ve karbonat (CO 3 2- ) gruplar\u0131 da dahil olmak \u00fczere belirli bile\u015fikler ve minerallerin yan\u0131 s\u0131ra, kemikte bulunan tipik bile\u015fenler olan karbon, oksijen, fosfor, kalsiyum ve magnezyum gibi temel elementler buldu.<\/p>\n<p>Ancak analiz, \u00f6zellikle eski bitki kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131yla ilgili olarak benzersiz zorluklar da sa\u011flad\u0131, diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor Dr. Cui. &#8220;Analitik zorluk, \u00f6zellikle ni\u015fasta gran\u00fcl analizi olmak \u00fczere \u00e7oklu disiplin y\u00f6ntemiydi. Ekibimiz ni\u015fasta gran\u00fcllerinin t\u00fcrlerini nas\u0131l tan\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyordu. Ama sonunda ba\u015fard\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>Kemik tozunun b\u00fcy\u00fck ihtimalle me\u015fe palamudu ve g\u00f6zya\u015f\u0131 otu da dahil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli yabani bitkilerle birlikte \u00f6\u011f\u00fct\u00fcl\u00fcp pi\u015firildi\u011fi sonucuna vard\u0131lar.<\/p>\n<p>Bu \u00f6zellikle ilgin\u00e7ti \u00e7\u00fcnk\u00fc tar\u0131m yakla\u015f\u0131k 10.000 y\u0131l \u00f6nce \u00c7in&#8217;de geli\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, Peiligang k\u00fclt\u00fcr\u00fc dar\u0131, adi dar\u0131, pirin\u00e7 ve domuzlar gibi ekili mahsul ve hayvanlar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u015fekilde kullan\u0131yordu. Asl\u0131nda, XLZ&#8217;deki kabuk kal\u0131nt\u0131lar\u0131nda evcille\u015ftirilmi\u015f hi\u00e7bir mahsul bulunmad\u0131 ve \u00f6nceki zooarkeolojik analizlerden, domuzlar gibi evcille\u015ftirilmi\u015f hayvanlar\u0131n t\u00fcm kal\u0131nt\u0131lar\u0131n yaln\u0131zca yakla\u015f\u0131k %10&#8217;unu olu\u015fturdu\u011fu biliniyordu.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, XLZ&#8217;de kemik tozu i\u015flemenin avc\u0131l\u0131k-toplay\u0131c\u0131l\u0131ktan \u00e7ift\u00e7ili\u011fe ge\u00e7i\u015fte \u00f6nemli bir hayatta kalma stratejisi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u00c7e\u015fitli Paleolitik toplumlar\u0131n, aksi takdirde yenmeyen kaynaklardan ekstra ya\u011f (gres) ve besinleri \u00e7\u0131karmak i\u00e7in kemik ya\u011f\u0131 \u00e7\u0131karma y\u00f6ntemlerini kulland\u0131\u011f\u0131 uzun zamand\u0131r varsay\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak \u00e7anak \u00e7\u00f6mle\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan \u00f6nce, bu y\u00f6nteme ili\u015fkin do\u011frudan kan\u0131tlar, i\u015flemde kullan\u0131lan kaplar\u0131n organik yap\u0131s\u0131 (tahta ve hayvan derileri) nedeniyle azd\u0131.<\/p>\n<p>XLZ&#8217;deki ke\u015fif, kemiklerin inan\u0131lmaz derecede ince bir toz haline getirilmi\u015f olmas\u0131yla bu uygulaman\u0131n en erken kan\u0131tlar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. \u00d6nceki alanlarda bulunan kemik par\u00e7alar\u0131ndan farkl\u0131 olarak, XLZ tozu \u00f6zellikle incedir ve muhtemelen kumta\u015f\u0131 silindirleri (ayr\u0131ca XLZ&#8217;de bulunur) taraf\u0131ndan kolayla\u015ft\u0131r\u0131lan daha rafine bir kemik tozu \u00fcretim s\u00fcrecini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir.<\/p>\n<p>Deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar, kemik tozu ne kadar ince olursa o kadar fazla kalsiyum sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldu. Bu tozlar daha sonra kaynar suya eklenerek ya\u011f\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131n\u0131yordu. XLZ&#8217;de bu kar\u0131\u015f\u0131m muhtemelen \u00e7e\u015fitli bitkisel g\u0131dalara eklenerek son derece besleyici bir g\u0131da takviyesi yarat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Bu Ding t\u00fcr\u00fc \u00e7ok yayg\u0131nd\u0131r, ancak kal\u0131nt\u0131lar \u00e7ok nadirdir,&#8221; diye belirtiyor Dr. Cui. &#8220;\u015eimdi Cishan sahas\u0131nda ayn\u0131 d\u00f6nemden bir \u00f6rnek ald\u0131k. Ancak analiz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n bu makaleyle ayn\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ara\u015ft\u0131rma, erken Neolitik toplumlar\u0131n avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 toplumlardan \u00e7ift\u00e7i toplumlara ge\u00e7i\u015f s\u0131ras\u0131nda nas\u0131l karma\u015f\u0131k ge\u00e7im stratejileri geli\u015ftirdiklerini g\u00f6steren giderek artan kan\u0131tlara katk\u0131da bulunmaktad\u0131r .<\/p>\n<p>\u00c7ift\u00e7ilik ortaya \u00e7\u0131karken XLZ&#8217;deki gibi baz\u0131 topluluklar\u0131n vah\u015fi kaynaklara yo\u011fun bir \u015fekilde g\u00fcvenmeye devam etti\u011fini g\u00f6steriyor. Ancak kemik tozu kal\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131, bu kritik ge\u00e7i\u015f a\u015famas\u0131nda giderek hareketsiz bir ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in gereken gerekli besinleri ve ek mineralleri sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<pre><strong>Kaynak:<\/strong> \r\nphys.org<\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arkeologlar, antik \u00c7in&#8217;de 8 bin y\u0131ll\u0131k kemik tozu pi\u015firme uygulamas\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":242,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-241","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=241"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":389,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/241\/revisions\/389"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media\/242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}