{"id":224,"date":"2025-01-18T09:58:57","date_gmt":"2025-01-18T06:58:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/?p=224"},"modified":"2025-03-20T20:44:17","modified_gmt":"2025-03-20T17:44:17","slug":"dunyanin-en-eski-uc-boyutlu-haritasi-bulundu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/dunyanin-en-eski-uc-boyutlu-haritasi-bulundu\/","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n En Eski \u00dc\u00e7 Boyutlu Haritas\u0131 Bulundu!"},"content":{"rendered":"<p>Adelaide \u00dcniversitesi ve MINES Paris \u2013 PSL&#8217;den bir arkeolog ekibi, Paris Havzas\u0131&#8217;ndaki S\u00e9gognole 3 Paleolitik kaya s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131n\u0131n \u00e7evredeki manzaran\u0131n minyat\u00fcr bir temsilini i\u00e7erdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>S\u00e9gognole 3 kaya s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131, 1980&#8217;lerden bu yana, kad\u0131n kas\u0131k fig\u00fcr\u00fcn\u00fcn her iki taraf\u0131na Ge\u00e7 Paleolitik tarzda yap\u0131lm\u0131\u015f iki at\u0131n sanatsal grav\u00fcrleriyle tan\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<p>Arkeologlar 2017 y\u0131l\u0131nda Paleolitik insanlar\u0131n kumta\u015f\u0131n\u0131 kad\u0131n v\u00fccudunu yans\u0131tacak \u015fekilde i\u015flediklerini ve kumta\u015f\u0131na su s\u0131zd\u0131rmak i\u00e7in \u00e7atlaklar a\u00e7t\u0131klar\u0131n\u0131 ve bunun pelvis \u00fc\u00e7geninin taban\u0131nda bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldular.<\/p>\n<p>Yap\u0131lan yeni bir ara\u015ft\u0131rma, yakla\u015f\u0131k 13 bin y\u0131l \u00f6nce Paleolitik \u00e7a\u011fda ya\u015fayan insanlar taraf\u0131ndan \u015fekillendirilip uyarlanan kumta\u015f\u0131 bar\u0131na\u011f\u0131n taban\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n, b\u00f6lgenin do\u011fal su ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve jeomorfolojik \u00f6zelliklerini yans\u0131tacak \u015fekilde modellendi\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n<p>Adelaide \u00dcniversitesi&#8217;nden arkeolog Dr. Anthony Milnes, &#8220;Tarif etti\u011fimiz \u015fey, bug\u00fcn anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlamda mesafeler, y\u00f6nler ve seyahat s\u00fcreleri i\u00e7eren bir harita de\u011fil; bunun yerine, yaylalardan akarsulara ve nehirlere akan su, vadilerin birle\u015fmesi ve a\u015fa\u011f\u0131 ak\u0131\u015fta g\u00f6l ve batakl\u0131klar\u0131n olu\u015fumuyla bir manzaran\u0131n i\u015fleyi\u015fini tasvir eden \u00fc\u00e7 boyutlu bir minyat\u00fcr&#8221; dedi:<\/p>\n<blockquote><p>&#8220;Paleolitik insanlar i\u00e7in su ak\u0131\u015f y\u00f6n\u00fc ve arazi \u00f6zelliklerinin tan\u0131nmas\u0131, mesafe ve zaman gibi modern kavramlardan muhtemelen daha \u00f6nemliydi. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z, s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131n i\u00e7inde ve \u00e7evresindeki hidrolik davran\u0131\u015fta insan kaynakl\u0131 de\u011fi\u015fikliklerin, kaya s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131n\u0131n \u00e7evresindeki b\u00f6lgedeki do\u011fal su ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n modellenmesine kadar uzand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bunlar ola\u011fan\u00fcst\u00fc bulgular ve uzak atalar\u0131m\u0131z\u0131n zihinsel kapasitesini, hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve m\u00fchendislik yetene\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor.&#8221;<\/p><\/blockquote>\n<p>Yazarlar, Fontainebleau kumta\u015f\u0131n\u0131n k\u00f6kenleri \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar sayesinde, do\u011fal olarak olu\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan ve erken d\u00f6nem insanlar taraf\u0131ndan de\u011fi\u015ftirildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren birka\u00e7 ince \u00f6l\u00e7ekli morfolojik \u00f6zellik tespit ettiler.<\/p>\n<p>Mines Paris \u2013 PSL&#8217;den Dr. M\u00e9dard Thiry, \u201cAra\u015ft\u0131rmam\u0131z, Paleolitik insanlar\u0131n ya\u011fmur suyunun s\u0131zmas\u0131 ve y\u00f6nlendirilmesi i\u00e7in belirli ak\u0131\u015f yollar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek amac\u0131yla kumta\u015f\u0131n\u0131 \u015fekillendirdi\u011fini g\u00f6sterdi; bu, arkeologlar taraf\u0131ndan daha \u00f6nce hi\u00e7 fark edilmemi\u015f bir \u015feydi. Bu ba\u011flant\u0131 par\u00e7alar\u0131n\u0131n muhtemelen suyla ilgili \u00e7ok daha derin, efsanevi bir anlam\u0131 var.&#8221; diyor.<\/p>\n<blockquote><p>\u201cCinsel fig\u00fcrasyon ve minyat\u00fcr manzara olmak \u00fczere iki hidrolik enstalasyon birbirinden 2-3 metre uzakl\u0131kta ve bizim asla eri\u015femeyece\u011fimiz derin bir ya\u015fam ve do\u011fa kavram\u0131 anlam\u0131n\u0131 aktaracaklar\u0131ndan eminiz.\u201d<\/p><\/blockquote>\n<h3>3 boyutlu modelleme<\/h3>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, ince \u00f6l\u00e7ekli jeomorfolojik \u00f6zellikleri yak\u0131ndan inceleyerek \u00fc\u00e7 boyutlu modellemenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffettiler.<\/p>\n<p>Dr. Thiry, &#8220;Bu tamamen yeni ke\u015fif, bu erken insanlar\u0131n kapasitesine dair daha iyi bir anlay\u0131\u015f ve i\u00e7g\u00f6r\u00fc sunuyor&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Bu ke\u015fiften \u00f6nce bilinen en eski \u00fc\u00e7 boyutlu haritan\u0131n, yakla\u015f\u0131k 3 bin y\u0131l \u00f6nce Tun\u00e7 \u00c7a\u011f\u0131 insanlar\u0131 taraf\u0131ndan oyulmu\u015f b\u00fcy\u00fck, ta\u015f\u0131nabilir bir kaya levhas\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<figure id=\"attachment_227\" aria-describedby=\"caption-attachment-227\" style=\"width: 1080px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/en-eski-uc-boyutlu-harita.jpg\" alt=\"En eski \u00fc\u00e7 boyutlu harita\" width=\"1080\" height=\"1080\" class=\"size-full wp-image-227\" srcset=\"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/en-eski-uc-boyutlu-harita.jpg 1080w, https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/en-eski-uc-boyutlu-harita-640x640.jpg 640w, https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/en-eski-uc-boyutlu-harita-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/en-eski-uc-boyutlu-harita-768x768.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-227\" class=\"wp-caption-text\">En eski \u00fc\u00e7 boyutlu harita<\/figcaption><\/figure>\n<p>S\u00f6z konusu harita, daha modern bir navigasyon harita konseptini yans\u0131tan, yerel bir nehir a\u011f\u0131n\u0131 ve toprak h\u00f6y\u00fcklerini tasvir ediyordu.<\/p>\n<p>Dr. Milnes, \u201cArkeoloji, jeoloji ve jeomorfoloji gibi disiplinler aras\u0131 i\u015f birli\u011fi bilimde hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cEn \u00fcretken ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n disiplinler aras\u0131 s\u0131n\u0131rlarda bulundu\u011funa inan\u0131yoruz.\u201d<\/p>\n<p>Dr. Thiry, \u201cSaha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yeniden de\u011ferlendirilmesi ve s\u0131k s\u0131k saha ziyaretleri yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cDevam eden projemizden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, i\u00e7g\u00f6r\u00fcler ve yorumlamalar an\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131yor, yeni g\u00f6zlemler ve disiplinleraras\u0131 tart\u0131\u015fmalar yoluyla ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.\u201d<\/p>\n<pre><strong>Kaynak:<\/strong> \r\nOxford Arkeoloji Dergisi<\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arkeologlar Fransa&#8217;da devam eden \u00e7al\u0131\u015fmalarda yakla\u015f\u0131k 13 bin y\u0131ll\u0131k \u00fc\u00e7 boyutlu harita ke\u015ffetti.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":226,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-224","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=224"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":388,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224\/revisions\/388"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media\/226"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}