{"id":196,"date":"2025-01-15T22:49:48","date_gmt":"2025-01-15T19:49:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/?p=196"},"modified":"2025-03-20T20:45:59","modified_gmt":"2025-03-20T17:45:59","slug":"libya-ptolemaiste-gizemli-maske-bulundu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/libya-ptolemaiste-gizemli-maske-bulundu\/","title":{"rendered":"Libya Ptolemais’te Gizemli Maske Bulundu!"},"content":{"rendered":"

Akdeniz’deki Libya \u015fehri Ptolemais, g\u00f6rkemli Helenistik ve Roma ge\u00e7mi\u015fi hakk\u0131nda fantastik s\u0131rlar ortaya \u00e7\u0131karmaya devam ediyor. <\/p>\n

M\u00d6 4. veya 3. y\u00fczy\u0131lda Ptolemaios hanedan\u0131 taraf\u0131ndan kurulan \u015fehir, MS 7. y\u00fczy\u0131lda Arap istilas\u0131ndan sonra terk edilene kadar neredeyse bin y\u0131l boyunca refah i\u00e7inde ya\u015fad\u0131. Var\u015fova \u00dcniversitesi’nden Polonyal\u0131 arkeologlar\u0131n yak\u0131n zamanda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc kaz\u0131larda, karma\u015f\u0131k bir su sistemi ve hidrolik har\u00e7ta oyulmu\u015f gizemli bir y\u00fcz de dahil olmak \u00fczere birka\u00e7 \u00e7arp\u0131c\u0131 ke\u015fif ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Ptolemais’in \u00f6nemi<\/h3>\n

Barca’n\u0131n i\u00e7 kesimlerdeki yerle\u015fimi i\u00e7in bir liman \u015fehri olarak kurulan Ptolemais, Ptolemaioslar d\u00f6neminde geli\u015fip b\u00fcy\u00fcd\u00fc ve Romal\u0131lar d\u00f6neminde \u00f6nemli bir kent merkezi haline geldi. MS 3. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren, \u0130mparator Diocletian’\u0131n idari reformlar\u0131yla kurulan bir stat\u00fc olan Libya Superior’da bir eyalet ba\u015fkenti r\u00fctbesine sahipti. Stat\u00fcs\u00fc, harika m\u00fchendislik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla desteklenen zaptedilemez bir konuma dayan\u0131yordu; elbette, o y\u00fczy\u0131llar boyunca s\u00fcrekli olarak ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, birka\u00e7 do\u011fal afet ve sonunda Arap fethine maruz kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Kaz\u0131lar 2001 y\u0131l\u0131nda Profes\u00f6r Tomasz Mikocki \u00f6nderli\u011finde ba\u015flad\u0131 ancak Libya’daki i\u00e7 sava\u015f nedeniyle 2010 y\u0131l\u0131nda durduruldu. 2023 y\u0131l\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar y\u0131llar sonra geri d\u00f6nd\u00fcler ve 3B haritalama ve ortofotografik ara\u015ft\u0131rmalar gibi \u00e7ok daha sofistike, invaziv olmayan y\u00f6ntemler kullanarak bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 yeniden \u00fcstlendiler.<\/p>\n

2024 yaz\u0131nda arkeologlar, \u00f6nemli bir r\u00fctbeye sahip olan yerel halktan birine ait bir ikametgah\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 buldular. Ev, mutfak, merdiven ve mozaikli bir oda gibi ama\u00e7lara hizmet eden odalarla \u00e7evrili k\u00fc\u00e7\u00fck bir peristil avlunun etraf\u0131na in\u015fa edilmi\u015fti. Birka\u00e7 kez onar\u0131lm\u0131\u015f olsa da mozaik, bu evin \u00f6nemine tan\u0131kl\u0131k ediyor. Giri\u015fin yak\u0131n\u0131ndaki ta\u015f kaplar, kamusal bir i\u015flevi i\u015faret ediyor olabilir; belki de ge\u00e7 Roma d\u00f6neminde vergilerin veya hara\u00e7lar\u0131n depoland\u0131\u011f\u0131 bir yer.<\/p>\n

\"Ptolemais'teki
Ptolemais’teki gizemli maske<\/figcaption><\/figure>\n

Evin en dikkat \u00e7ekici \u00f6zelli\u011fi, peristildeki merkezi havuzun impluviumuna d\u00fc\u015fen ya\u011fmurun iki yeralt\u0131 sarn\u0131c\u0131na y\u00f6nlendirildi\u011fi sofistike bir su y\u00f6netim sistemiydi. Bu kan\u0131t, Ptolemais vatanda\u015flar\u0131n\u0131n becerikli m\u00fchendislik becerilerini vurgular. Ev, MS 3. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonundaki depremlerde ciddi hasar g\u00f6rd\u00fc ancak daha sonra de\u011fi\u015fen ihtiya\u00e7lara g\u00f6re \u00e7e\u015fitli i\u015flevlere hizmet edecek \u015fekilde yeniden in\u015fa edildi.<\/p>\n

En ilgin\u00e7 ke\u015fiflerden biri, bir sarn\u0131c\u0131n duvar\u0131ndaki hidrolik har\u00e7 i\u00e7ine oyulmu\u015f bir insan y\u00fcz\u00fcyd\u00fc. Herhangi bir ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fi olmayan y\u00fcz, arkeologlar\u0131n hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc harekete ge\u00e7irmekten ba\u015fka bir i\u015fe yaramad\u0131. Ptolemais’teki Polonya Arkeoloji Misyonu ba\u015fkan\u0131 Dr. Piotr Jaworski, Cyrene’nin g\u00fcneyindeki Slonta’daki Libya kutsal alan\u0131ndaki oymalarla paralellikler kurdu.<\/p>\n

“Evin sahibinin veya en az\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc olu\u015fturanlar\u0131n Libya k\u00f6kenli olma ihtimali g\u00f6z ard\u0131 edilemez. Epigrafik kan\u0131tlar, en az\u0131ndan M\u00d6 1. y\u00fczy\u0131ldan itibaren h\u0131zla asimile olan Libyal\u0131 elitlerin, Yunan \u015fehirleri olan Cyrenaica’da vatanda\u015fl\u0131k ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ancak, bunun hala spek\u00fclasyon oldu\u011funu belirtti.”<\/p>\n

Aral\u0131k 2024’te ekip, \u00e7e\u015fitli binalar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran stratejik avantajlara sahip m\u00fcstahkem bir tepe olan Ptolemais akropol\u00fcne dikkatini \u00e7evirdi. Akropol deniz seviyesinden 285 metre y\u00fcksektedir ve sa\u011flam sur duvarlar\u0131, savunma kuleleri ve kuyular ve sarn\u0131\u00e7lardan olu\u015fan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir su temin sistemi ile \u00e7evrilidir. Kuzey yamac\u0131ndaki bir tiyatro ve ete\u011findeki bir hipodrom, alan\u0131n \u00e7ok i\u015flevlili\u011fini daha da vurgular.<\/p>\n

Proje lideri Dr. Szymon Lenarczyk bu \u00f6n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n \u00f6nemini vurgulad\u0131: \u201cPtolemais akropol\u00fcn\u00fcn ortofoto haritam\u0131z, savunma sisteminin bir par\u00e7as\u0131 olmayan \u00e7ok say\u0131da mimari yap\u0131y\u0131 ortaya koyuyor.\u201d<\/p>\n

Bu yap\u0131lar, konut, dini veya ba\u015fka ama\u00e7lara hizmet edip etmediklerini belirlemek i\u00e7in gelecek sezonlarda incelenecek.<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> \r\nArchaeology Mag<\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Arkeologlar, antik Libya kenti Ptolemais’te gizemli maske ve geli\u015fmi\u015f su sistemini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":197,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-196","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=196"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":394,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/196\/revisions\/394"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media\/197"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}