{"id":148,"date":"2025-01-12T13:51:35","date_gmt":"2025-01-12T10:51:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/?p=148"},"modified":"2025-03-20T20:48:29","modified_gmt":"2025-03-20T17:48:29","slug":"efes-kleopatranin-kiz-kardesi-efsanesi-curutuldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/efes-kleopatranin-kiz-kardesi-efsanesi-curutuldu\/","title":{"rendered":"Efes: &#8220;Kleopatra&#8217;n\u0131n K\u0131z Karde\u015fi&#8221; Efsanesi \u00c7\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc!"},"content":{"rendered":"<p>\u0130zmir&#8217;deki Efes Antik Kentindeki kaz\u0131lar s\u0131ras\u0131nda 1929&#8217;da Avusturyal\u0131 arkeologlar taraf\u0131ndan bulunan bir kafatas\u0131n\u0131n yayg\u0131n efsaneye g\u00f6re Kleopatra&#8217;n\u0131n k\u0131z karde\u015fi IV. Arsino\u00eb&#8217;ye de\u011fil bir erkek \u00e7ocu\u011funa ait oldu\u011fu bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarla ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1929&#8217;da bulunan kafatas\u0131n\u0131n Kleopatra&#8217;n\u0131n k\u0131z karde\u015fine ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Ancak yeni bulgular art\u0131k durumun b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Viyanal\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n antik DNA analizleri kafatas\u0131n\u0131n M\u0131s\u0131r&#8217;dan gelmedi\u011fi ve ciddi bir hastal\u0131ktan muzdarip olan 11 ila 14 ya\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki &#8220;gen\u00e7 erkek Romal\u0131&#8221;ya ait oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n<p>Kafatas\u0131 Avusturyal\u0131 arkeolog Josef Keil taraf\u0131ndan Efes Antik Kenti&#8217;ndeki kaz\u0131larda bulunmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Konumu tek ba\u015f\u0131na daha sonraki spek\u00fclasyonlar\u0131n temelini att\u0131: \u0130skeletin tamam\u0131, eski \u015fehrin merkezindeki en \u00f6nemli t\u00f6ren caddelerinden birinde, zaman\u0131n M\u0131s\u0131r mimarisini an\u0131msatan sekizgen bir t\u00fcrbede bulundu. 130 y\u0131ldan fazla bir s\u00fcredir Efes&#8217;te kaz\u0131lar Avusturya Arkeoloji Enstit\u00fcs\u00fc (\u00d6AI) taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz Cuma g\u00fcn\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, art\u0131k uzman dergisi &#8220;Scientific Reports&#8221;ta sunulan yeni bulgular\u0131 hakk\u0131nda bilgi verdi. <\/p>\n<p>Viyana \u00dcniversitesi&#8217;nden antropolog Gerhard Weber, &#8220;Art\u0131k s\u00f6ylentiler yerine ger\u00e7eklerin konu\u015fulmas\u0131na izin verdik&#8221; diyor. Onlarca y\u0131ld\u0131r bunlardan yeterince vard\u0131: Keil zaten muhtemelen 20 ya\u015flar\u0131nda bir kad\u0131n olan &#8220;\u00e7ok se\u00e7kin bir ki\u015filik&#8221; hakk\u0131nda spek\u00fclasyon yapm\u0131\u015ft\u0131. Benzer bir iddia 1950&#8217;lerdeki bir yay\u0131nda ve 2009 tarihli bir iskelet analizinde de dile getirildi. Daha ge\u00e7en y\u0131l, iki ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Ernst Rudolf ve Peter Scherrer, \u201cEfes&#8217;teki Arsinoe IV&#8217;\u00fcn Sekizgeni\u201d adl\u0131 bir kitap yay\u0131nlad\u0131lar.<\/p>\n<h3>Arsinoe IV Kimdir?<\/h3>\n<p>Tarihsel ger\u00e7ekler de bu cezbedici tabloya uyuyor; Arsinoe IV, art\u0131k \u00e7ok daha iyi tan\u0131nan ablas\u0131 Kleopatra ile kaybetti\u011fi g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinin ard\u0131ndan ilk olarak Efes&#8217;teki Artemis tap\u0131na\u011f\u0131na s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderildi ve daha sonra M\u00d6 41 y\u0131l\u0131 civar\u0131nda Kleopatra&#8217;n\u0131n sevgilisi Marcus Antonius&#8217;un k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131yla \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. T\u00fcm bunlar, Weber ve \u00d6AI arkeologu Martin Steskal liderli\u011findeki ekibin \u015fimdi \u00e7\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc hipotezi 1990&#8217;dan itibaren ate\u015fledi. Yay\u0131nda, 2024 y\u0131l\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybeden Efes&#8217;teki uzun s\u00fcreli kaz\u0131 ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan Sabine Ladst\u00e4tter de yer ald\u0131.<\/p>\n<h3>Ba\u015frolde \u201cYoung Roman\u201d\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 \u201cIndiana Jones hikayesi\u201d<\/h3>\n<p>Eski kemikler (geriye kalan kemikler de 1982&#8217;de ele ge\u00e7irildi) Viyana \u00dcniversitesi Evrimsel Antropoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc&#8217;nde en son bilimsel y\u00f6ntemler kullan\u0131larak inceleniyordu: Yeni tarihleme &#8211; \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zdan \u00f6nceki 36 ile 205 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda &#8211; kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor. Arsinoe&#8217;nin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc y\u0131la kadar. <\/p>\n<p>Kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rma ekibini \u015fa\u015f\u0131rtacak \u015fekilde, Weber, hem kafatas\u0131ndan hem de incelenen uyluk kemi\u011finden al\u0131nan genetik materyalin &#8220;tekrarlanan deneylerde bir Y kromozomunun, yani bir erke\u011fin, bir &#8216;Gen\u00e7 Romal\u0131&#8217;n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterdi\u011fini&#8221; s\u00f6yledi. 1929&#8217;da ba\u015flayan &#8220;Indiana Jones hikayesi&#8221;, s\u0131k s\u0131k anlat\u0131lan haliyle ge\u00e7ici bir sona eriyor.<\/p>\n<figure id=\"attachment_150\" aria-describedby=\"caption-attachment-150\" style=\"width: 1080px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/efeste-bulunan-kafatasi.jpg\" alt=\"Efes&#039;te Buluna n Kafatas\u0131\" width=\"1080\" height=\"1080\" class=\"size-full wp-image-150\" srcset=\"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/efeste-bulunan-kafatasi.jpg 1080w, https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/efeste-bulunan-kafatasi-640x640.jpg 640w, https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/efeste-bulunan-kafatasi-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/01\/efeste-bulunan-kafatasi-768x768.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-150\" class=\"wp-caption-text\">Efes&#8217;te Buluna n Kafatas\u0131<\/figcaption><\/figure>\n<p>Asl\u0131nda \u00d6AI&#8217;den Efes kaz\u0131 direkt\u00f6r\u00fc Martin Steskal&#8217;\u0131n ifade etti\u011fi gibi, bu &#8220;antik \u00e7a\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck dram\u0131&#8221; h\u00e2l\u00e2 nihai a\u00e7\u0131klamay\u0131 bekliyor. Sekizgendeki kal\u0131nt\u0131lar\u0131n hikayesi hen\u00fcz tam anlam\u0131yla a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lamad\u0131.<\/p>\n<p>O zamanlar kentte sadece son derece \u00f6nemli ki\u015filerin g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, mezar kitabesinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve &#8220;bu kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocuk i\u00e7in b\u00f6yle bir mezar\u0131n yarat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131&#8221; son derece al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir durum olmas\u0131na ek olarak, pek \u00e7ok \u015fey hala \u015f\u00fcpheli.<\/p>\n<p>Steskal \u201cTart\u0131\u015fman\u0131n en ba\u015f\u0131na d\u00f6nd\u00fck. Tekrar a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 vah\u015fi spek\u00fclasyonlar yapmak istemeseler de Arsinoe ile h\u00e2l\u00e2 bir ba\u011flant\u0131 olabilir. Belki de \u00f6rne\u011fin prensesin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden on y\u0131llar sonra in\u015fa edilen t\u00fcrbeye sahte bir iskelet yerle\u015ftirilmi\u015fti.&#8221; diyor.<\/p>\n<h3>&#8220;B\u00fcy\u00fcmedeki anormallik ortadan kalkt\u0131&#8221;<\/h3>\n<p>Lahitteki gen\u00e7 adam hakk\u0131nda varsay\u0131mlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda art\u0131k baz\u0131 bilgiler de verilebilir: Genetik analiz, erkek \u00e7ocu\u011fun veya gencin anakara \u0130talya veya Sardunya k\u00f6kenli oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Kafatas\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 taramalar\u0131 \u00fczerinde yap\u0131lan analiz, bilinmeyen gen\u00e7 adam\u0131n baz\u0131 sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yer g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcksek bir sosyal konuma sahip olmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar kafatas\u0131nda baz\u0131 anomaliler de g\u00f6zlemledi. Normalde 65 ya\u015f\u0131nda kayna\u015fan kranial s\u00fct\u00fcrlerinden (kafatas\u0131 \u00e7izgileri) biri zaten kapanm\u0131\u015f ve kafatas\u0131 asimetrik bir \u015fekil alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u00dcst \u00e7ene de az geli\u015fmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ve y\u00fcz\u00fcn baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir \u015fekle sahip olmal\u0131; bu da \u00e7i\u011fneme sorunlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra kafatas\u0131nda kalan iki di\u015fin farkl\u0131 a\u015f\u0131nmas\u0131na da i\u015faret ediyor. <\/p>\n<p>Weber&#8217;e g\u00f6re, &#8220;silinip giden bir b\u00fcy\u00fcme anomalisi&#8221; ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re bu sorunlar\u0131n nedeni ciddi bir D vitamini eksikli\u011fi ya da genetik bir hastal\u0131k olabilir. Antropolog, daha ileri ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n \u00e7ocu\u011fun &#8220;Treacher Collins sendromu&#8221;ndan muzdarip olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturabilece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<pre><strong>Kaynak:<\/strong> \r\nDie Presse<\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yakla\u015f\u0131k 100 y\u0131l \u00f6nce Efes&#8217;te bulunan kafatas\u0131n\u0131n Kleopatra&#8217;n\u0131n k\u0131z karde\u015fine de\u011fil bir erkek \u00e7ocu\u011funa ait oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":149,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-148","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=148"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":400,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148\/revisions\/400"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media\/149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dunyamiraslari.com\/gundem\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}